آشنایی با انواع کانتینر و کاربردهای هر یک
حمل و نقل کانتینری یکی از ایمن ترین و مقرون به صرفه ترین روش های جابه جایی کالا محسوب می شود. اما اگر نوع کانتینر را درست انتخاب نکنید، همین مزیت بزرگ می تواند به خسارت مالی عظیمی بدل شود. کانتینرها از نظر ابعاد، ساختار و کاربرد به انواع مختلفی تقسیم می شوند و باید به سراغ کانتینری بروید که متناسب با نوع محموله و مسیر حمل و نقل باشد.
پس برای تصمیم گیری درست دراین باره بهتر است با انواع کانتینر و کاربرد هرکدام آشنا باشید. در این مطلب قصد داریم به طور مفصل به همین موضوع بپردازیم.
انواع کانتینر و کاربرد هرکدام
هر محموله ای بسته به ابعاد، وزن و شرایط نگهداری، برای حمل به کانتینر خاصی نیاز دارد. برای مثال، نمی توان لبنیات را بدون سیستم سرمایشی به جایی فرستاد. به همین دلیل هم کانتینرها در انواع مختلف و با کاربری های متنوع طراحی شده اند. در ادامه ۱۲ نوع متداول از این کانتینرها را معرفی می کنیم.
1. کانتینر عمومی (General Purpose Container)
کانتینر عمومی یا کانتینر خشک (Dry Container) رایج ترین و پرکاربردترین نوع کانتینر در صنعت حمل و نقل به شمار می آید. این کانتینرها به صورت کاملاً بسته و عایق بندی شده طراحی شده اند و از محموله ها در برابر نفوذ آب، رطوبت، گردوغبار و تغییرات آب وهوایی محافظت می کنند. دیواره ها و سقف آن ها هم از فلزات مقاومی مانند فولاد یا آلومینیوم ساخته می شود تا حداکثر ایمنی را در برابر ضربه و فشار داشته باشند.
کانتینرهای عمومی معمولاً در اندازه های استاندارد ۲۰ و ۴۰ فوت عرضه می شوند و برای حمل کالاهای خشک، بسته بندی شده، فله ای و طیف وسیعی از محموله های غیرحساس به دما مورد استفاده قرار می گیرند.
2. کانتینر تاشو یا تخت (Flat Rack Container)
دیواره های جانبی کانتینرهای تاشو قابلیت جمع شدن دارند؛ به گونه ای که می توان آن ها را تا کرد و درنهایت یک قفسه یا سطح صاف برای حمل بارهای خاص ایجاد کرد. این کانتینرها اغلب در ابعاد ۲۰ و ۴۰ فوت تولید می شوند و به دلیل کف محکم و دیواره های مقاوم، برای حمل کالاهای بزرگ و حجیم مانند ماشین آلات سنگین و تجهیزات ساختمانی به کار می روند.
3. کانتینر روباز (Open Top Container)
کانتینر روباز برای حمل محموله هایی استفاده می شود که ارتفاع زیادی دارند یا امکان بارگیری آن ها از درِ جلو وجود ندارد. این کانتینرها سقف ندارند، بنابراین به راحتی می توان کالاها را با جرثقیل از بالا درون آن ها قرار داد.
البته در صورت نیاز می توان سقف این کانتینرها را با روکش برزنتی پوشاند تا بار از آسیب های احتمالی در امان بماند. بدنۀ فلزی مستحکم و حلقه های مهاربندی اطراف کانتینر هم ایمنی محموله را در طول جابه جایی تضمین می کند.
کانتینرهای روباز در دو اندازۀ ۲۰ و ۴۰ فوت تولید می شوند و گزینه ای مناسب برای حمل ماشین آلات مرتفع و کالاهای با ابعاد غیرمتعارف به حساب می آیند.
4. کانتینر دو درب (Double Door Container)
کانتینر دودرب به کانتینر تونلی هم شناخته می شود و همان طور که از نام آن پیداست، دو درب کناری دارد. این ویژگی باعث می شود فضای بیشتری برای کالاهایی مثل آهن و فولاد در دسترس باشد و بارگیری و تخلیه بار هم سریع تر و راحت تر انجام شود، به ویژه زمانی که محموله حجیم یا سنگین است. البته در صورت نیاز، می توان یکی از درها را بست و مانند یک کانتینر عمومی از آن استفاده کرد.
5. کانتینر پهلو باز (Open Side Container)
دیواره های جانبی این کانتینرها باز می شوند و فضای داخلی را به طور کامل در دسترس قرار می دهند. به همین دلیل، برای محموله های بزرگ یا کالاهای با ابعاد خاص بسیار کاربردی هستند. این ویژگی بارگیری و تخلیۀ چنین محموله های غیرمتعارفی را که از در جلو قابل جابه جایی نیستند، آسان تر می کند.
این کانتینرها هم در دو اندازه استاندارد ۲۰ و ۴۰ فوت تولید می شوند و ساختارشان مشابه کانتینرهای عمومی است، با این تفاوت که انعطاف پذیری بیشتری دارند.
6. کانتینر یخچال دار (ISO Reefer Container)
کانتینرهای یخچال دار یکی دیگر از انواع کانتینرهای دریایی محسوب می شوند. آن ها از نظر ظاهری به کانتینرهای عمومی شبیه هستند، اما بدنه شان از فولاد خودحفاظ یا کورتن (Cor-ten) ساخته می شود و به سیستم سرمایشی و عایق بندی شده تجهیز شده اند.
این کانتینرها برای حمل محموله های فاسدشدنی یا حساس به دما مثل مواد غذایی، دارو و برخی مواد شیمیایی استفاده می شوند. دمای داخل آن ها خیلی دقیق کنترل می شود و در تمام طول مسیر ثابت می ماند.
7. کانتینر عایق دار (Insulated Container)
کانتینرهای عایق دار فاقد سیستم سرمایشی یا گرمایشی فعال هستند، اما به دلیل عایق بندی مناسب، از تغییرات ناگهانی دما جلوگیری می کنند. آن ها برای تنظیم دما تنها از کمپرسور مکانیکی استفاده می کنند و معمولاً برای شرایطی که به دمای ثابت در مدت زمان کوتاه نیاز است، مناسب هستند.
این نوع کانتینرها اغلب در ابعاد ۲۰ فوت موجود هستند و برای حمل محموله هایی مانند دارو، مواد شیمیایی و کالاهایی که به حفظ دما در یک محدودۀ خاص نیاز دارند، به کار می روند.
8. کانتینر مخزن دار (ISO Tank Container)
کانتینرهای مخزن دار که به تانکر هم معروف هستند، برای حمل مایعات و گازهای خطرناک یا غیرخطرناک طراحی شده اند. بدنه آن ها از فلزهای مقاوم، ضدزنگ و ضدخوردگی ساخته می شود تا در برابر مواد شیمیایی و شرایط سخت محیطی دوام بیاورند.
در درون این کانتینر مخزنی استوانه ای شکل تعبیه شده است که ظرفیت آن تنها بین ۸۰ تا ۹۵ درصد پر شود. این محدودیت باعث می شود فضای کافی برای انبساط گازها باقی بماند و از خطر ترکیدن مخزن جلوگیری شود. چنین ساختاری، حمل ایمن مایعات را حتی در مسیرهای طولانی ممکن می کند.
9. کانتینر نیم قد (Half-Height Container)
کانتینرهای نیم قد ارتفاع کم و درنتیجه مرکز ثقل پایینی دارند و به همین دلیل می توانند وزن های سنگین را به راحتی تحمل کنند. استحکام بالا و طراحی خاص آن ها باعث شده است برای حمل مواد صنعتی و معدنی یا ابزارآلات سنگین مناسب باشند. از این کانتینرها برای حمل محموله هایی مانند سنگ، زغال سنگ و سایر مواد معدنی استفاده می کنند. ساختار کوتاه این کانتینرها باعث می شود بارگیری و تخلیه محموله ها هم راحت تر و سریع تر انجام شود.
10. کانتینر مخصوص (Special purpose container)
کانتینرهای مخصوص یا سفارشی برای حمل محموله هایی با ابعاد غیرمتعارف طراحی می شوند؛ محموله هایی که اندازه یا شکل ویژه ای دارند و در کانتینرهای استاندارد جای نمی گیرند. ازآنجاکه ساخت این کانتینرها هزینه بر است، اغلب فقط در شرایط خاص و برای محموله های منحصربه فرد به سراغ آن ها می روند.
11. کانتینر حمل حیوانات زنده (Livestock Container)
این کانتینرها به طور معمول به صورت سفارشی یا نیمه سفارشی تولید می شوند. چون حمل حیوانات زنده شرایط ویژه ای می طلبد، این نوع کانتینر از دریچه هایی در بخش های طولی یا عرضی خود برخوردار است تا جریان هوای تازه و تهویه طبیعی برقرار باشد. در قسمت پایینی هم دریچه هایی مخصوص نظافت تعبیه شده تا محیط داخلی شان قابل شست وشو و پاک سازی باشد. در کل، طراحی این نوع کانتینرها به گونه ای انجام شده است که استرس حیوانات کاهش یابد و سلامت آن ها در طول مسیر حفظ شود.
12. کانتینر وینچ دار (Winch Container)
در حمل و نقل کانتینری، با کانتینرهای وینچ دار هم به وفور مواجه می شویم. البته نمی توان آن ها را به طور مستقل و به عنوان یک نوع کانتینر مجزا تعریف کرد. سیستم وینچ (Winch) یک ابزار مکانیکی برای بالاکشیدن یا پایین آوردن بار است و معمولاً روی کانتینرهایی مانند کانتینر تخت (Flat Rack) نصب می شود.
این سیستم، بارگیری و تخلیه محموله های سنگین یا با ابعاد خاص را آسان تر می کند و در حمل و نقل بارهای صنعتی یا سنگین کاربرد دارد. کانتینرهای مجهز به وینچ برای مواقعی مناسب هستند که امکان استفاده از جرثقیل یا سایر تجهیزات سنگین وجود ندارد یا دسترسی به آن ها محدود است.
انواع کانتینر از نظر ابعاد
در بخش قبل توضیح دادیم که هر نوع کانتینر معمولاً در چه ابعادی یافت می شود. در کل در صنعت حمل و نقل، کانتینرها براساس ابعاد و ظرفیت بارگیری خود به چند دستۀ اصلی تقسیم می شوند:
کانتینر ۲۰ فوتی استاندارد
این کانتینر با طول داخلی حدود ۵.۸ متر، عرض ۲.۳ متر و ارتفاع ۲.۲ متر ساخته می شود و گنجایش حجمی آن تقریباً ۳۳ مترمکعب است. امکان بارگیری بین ۲۱ تا ۲۸ تن کالا در آن وجود دارد. کانتینر ۲۰ فوتی انتخاب مناسبی برای حمل کالاهای متراکم و سنگین مانند فلزات، کاشی و سرامیک است که حجم زیادی اشغال نمی کنند، اما وزن بالایی دارند.
کانتینر ۴۰ فوتی استاندارد
تنها تفاوت این مدل با نوع ۲۰فوتی در طول آن است که به حدود ۱۲ متر می رسد. این افزایش طول باعث می شود فضای داخلی به حدود ۶۸ مترمکعب افزایش یابد. ظرفیت وزنی این کانتینرها حداکثر ۳۰ تن است. به دلیل فضای بیشتر، برای جابه جایی بارهای حجیم اما به نسبت سبک مانند پنبه، ماشین آلات صنعتی و کالاهای بسته بندی شده گزینه ای ایدئال محسوب می شود.
کانتینر ۴۵ فوتی High club
کانتینرهای ۴۵فوتی نسبت به مدل 40فوتی بلندتر و مرتفع تر هستند. طول آن ها به حدود ۱۳.۵ متر و ارتفاعشان به ۲.۷ متر می رسد. ظرفیت حجمی آن ها نزدیک به ۸۶ مترمکعب است و می توانند تا حدود ۲۷ تن بار را در خود جای دهند. این کانتینرها برای حمل بارهای بسیار حجیم یا محموله هایی که به فضای بیشتر نیاز دارند، به کار می روند.
باید بگوییم که ابعاد ذکرشده برای کانتینرهای 20 و 40 فوتی در حالت استاندارد است. کانتینرهای دیگر مانند نوع یخچال دار، روباز یا تخت، ممکن است کمی تفاوت ابعادی داشته باشند. همچنین بعضی از این کانتینرها در مدل های High Cube تولید می شوند که فضای بیشتری نسبت به مدل پایۀ خود ارائه می دهند.
انتخاب فرین، انتخاب بهترین ابزارها و روش های حمل و نقل
در این مطلب با ویژگی و کاربرد انواع کانتینر آشنا شدیم. همان طور که گفته شد، کانتینر انتخابی شما باید با نوع کالا، مسیر حمل و نقل و شرایط آب و هوایی سازگار باشد. در غیر این صورت ممکن است بار در طول مسیر آسیب ببیند و در پایان هزینه ها و خسارت های هنگفتی روی دست شما بماند و بهره وری عملیات لجستیک را به شکل چشمگیری کاهش دهد.
برای تصمیم گیری درست می توانید روی کارشناسان فرین ساحل اروند حساب باز کنید. این مجموعه با تجربه ای گسترده در حوزه حمل و نقل کانتینری می تواند بهترین راهکار را پیش پای شما بگذارد و کمک کند تا تصمیم بهتری بگیرید.
