صادرات کره
کره یکی از محصولات اساسی در صنعت لبنیات به حساب می آید و نقش بسیار مهمی در تجارت کشاورزی جهانی دارد. در سال های اخیر، درخواست برای کره پاستوریزه در سطح جهانی به طور قابل توجهی افزایش یافته و صادرات این محصول به حدود ۱۰٫۳ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ رسیده است. بسیاری از کشورها به دلیل مصرف بالا و کاربردهای زیاد کره در صنایع غذایی، به ویژه در قنادی و پخت وپز، نیازمند واردات آن هستندد.
در کشورهای همسایه ایران، که دارای آب و هوای گرم یا مشکلاتی در تولید داخلی هستند، وابستگی زیادی به واردات کره با کیفیت وجود دارد.به همین خاطر، صادرات کره می تواند فرصتی عالی برای توسعه تجارت غیرنفتی ایران و حضور مستمر در بازارهای داخلی و جهانی باشد. در این مقاله، با یک نگاه تحلیلی و بازاریابانه به بررسی اهمیت صادرات کره، بازارهای کلیدی وارداتی، الزامات حمل و نقل سردخانه ای، چالش های لجستیکی، موانع اداری و فرصت های موجود برای ایران در این حوزه خواهیم پرداخت.
کشورهای بزرگ واردکننده کره پاستوریزه
بازار جهانی کره تحت تأثیر چند کشور اصلی قرار دارد که یا مصرف داخلی بالایی دارند و یا به عنوان مراکز توزیع عمل می کنند. کشورهای اروپایی در رأس این لیست هستندد؛ به طور مثال، فرانسه سالانه بیش از ۲۰۰ هزار تن کره وارد می کند که نزدیک به ۱۵٪ از کل واردات جهانی را شامل می شود. پس از فرانسه، هلند و آلمان نیز سهم مهمی در این بازار دارند. این واردات در اروپا بیشتر برای تأمین صنایع غذایی و همچنین بازصادرات به دیگر کشورها انجام می شود.
چین، به عنوان پرجمعیت ترین کشور آسیا، یکی از واردکنندگان عمده کره است و پیش بینی می شود در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۰۰ هزار تن کره وارد کند. ایالات متحده آمریکا هم با وجود تولید داخلی، هر ساله چندین هزار تن کره، به ویژه انواع ویژه اروپایی، وارد می کند.
در خاورمیانه، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و غرب آسیا جزو واردکنندگان مهم کره هستندد؛ به طور مثال عربستان سعودی هر ساله برای مصرف داخلی و صنعتی اش ده ها هزار تن کره وارد می کند. همچنین کشورهایی مانند عراق، امارات و پاکستان به خاطر افزایش مصرف و کمبود تولید داخلی، بخش بزرگی از نیازشان به کره را از طریق واردات تأمین می کنند. این بازارهای وارداتی عمدتاً بر کیفیت و قیمت رقابتی کره صادراتی تمرکز دارند و تأمین کنندگان بین المللی برای کسب سهم بیشتری از این بازارها به شدت با یکدیگر رقابت می کنند.
الزامات حمل و نگهداری در صادرات کره پاستوریزه
کره جزو محصولات حساس به دما است و برای حفظ کیفیت و ماندگاری آن، باید زنجیره سرد را در همه مراحل حمل و نگهداری رعایت نمود. برای حمل دریایی کره، کانتینر یخچالی استاندارد بهترین گزینه است. قبل از بارگیری، دمای کانتینر باید به محدوده مناسب برسد تا از شوک حرارتی جلوگیری شود. بسته به فاصله و زمان حمل، کره می تواند به دو روش جابه جا شود: منجمد یا سردچال.
اگر حمل و نقل طولانی مدت یا ذخیره سازی طولانی مدت مد نظر باشد، بهتر است کره به صورت منجمد حمل شود (در دمای حدود ۱۸ درجه سانتیگراد) که این اجازه را می دهد تا ۸ تا ۱۲ ماه نگهداری شود. در حمل های کوتاه مدت یا در مواردی که توزیع سریع نیاز است، باید از روش سردچال (دمای حدود ۰ تا ۴ درجه سانتی گراد) استفاده کنیم که این شرایط، کیفیت کره را تا ۱ تا ۲ ماه حفظ می کند.
یکی از نکات کلیدی، ثبات دما در حین حمل است. نوسانات دما یا قطع برق در کانتینر ممکن است باعث تعریق و رطوبت روی بسته بندی کره شود و این می تواند به رشد کپک و فساد محصول منجر شود. بنابراین، کانتینرهای یخچالی با سیستم ثبت دما و هشدار، گزینه مناسبی برای نظارت بر شرایط حمل محسوب می شوند.
به علاوه، نوع بسته بندی کره هم به حفظ کیفیت آن کمک می کند. عموماً کره های صادراتی در قالب های ۲۰ یا ۲۵ کیلویی بسته بندی و در کارتن های چندلایه با پوشش داخلی (پلی اتیلن یا کاغذ مومی) قرار می گیرند. بسته بندی باید به طور کامل محکم باشد تا جلوی نفوذ هوا و رطوبت گرفته شود و از اکسیداسیون و خراب شدن چربی های کره جلوگیری کند.
کره همچنین بوپذیر است؛ به این معنا که ممکن است در کنار کالاهای معطر (مثل ماهی، ادویه جات یا سوخت) بو و طعم آنها را به خود بگیرد. به همین دلیل، باید در چیدمان کانتینر دقت کرد که کره در کنار کالاهای معطر قرار نگیرد و محیط کانتینر کاملاً تمیز و بدون بو باشد. رعایت این الزامات حمل و نگهداری تضمین می کند که کره از زمان خروج از کارخانه تا تحویل به خریدار، تازه و با همان کیفیت اولیه باقی بماند.
چالش های لجستیکی قبل و بعد از حمل و نقل کره پاستوریزه
فرآیند صادرات کره مشکلات لجستیکی زیادی رو به همراه دارد که صادرکنندگان باید از قبل برای آن تدارک ببینند. این چالش ها شامل چند مورد اصلی است:
چالش های قبل از رسیدن محموله به بندر:
اولین قدم، تأمین به موقع و ترکیب محموله کره با کیفیت یکنواخت از کارخانه ها است. هر تأخیری در جمع آوری کره یا ناهماهنگی در دماهای انبار می تواند به افت کیفیت محموله منجر شود. هماهنگی بین سردخانه ها، واحد بسته بندی و مراحل گمرکی هم ضروری است؛ به طور مثال اگر کره ی بسته بندی شده برای صدور مجوز منتظر بمونه، ممکنه دما افزایش پیدا کنه و محصول آسیب ببیند.
مشکل دیگر، کمبود کامیون های یخچال دار در ناوگان حمل و نقل کشور است. مسیرهای طولانی، مثل جابه جایی از نقاط مرکزی یا شمالی ایران به بنادر جنوبی، نیاز به کامیون های یخچال دار دارد و محدویت در تعداد یا هزینه بالا می تواند دردسرساز بشود. بنابراین برنامه ریزی دقیق برای رزرو کامیون و زمان حرکت، برای کاهش توقف های اضافی، اهمیت دارد. همچنین، دریافت به موقع گواهی های دامپزشکی و مجوزهای لازم قبل از خروج محموله از کشور هم خیلی مهمه؛ چون هر نقص یا تأخیری ممکنه ارسال رو به تعویق بندازه، و این برای کالای فسادپذیری مثل کره اصلاً منطقی نیست.
چالش های در مقصد و هنگام ترخیص:
وقتی محموله به بندر مقصد می رسد، مرحله حساس ترخیص و توزیع شروع می شود. در بعضی کشورها، پروسه های بوروکراتیک سختی برای ترخیص مواد غذایی وارداتی وجود دارد. ممکنه نیاز به آزمایش های آزمایشگاهی، مجوز از سازمان های بهداشتی یا مطابقت بسته بندی با استانداردهای محلی باشد. هرچقدر روند ترخیص تو گمرک طولانی تر بشود، احتمال اینکه کانتینر در بندر بمونه همبیشتر می شود. کانتینرهای یخچالی هم باید تا زمانی که در حال انتظار هستند، به برق متصل باشند تا دما کنترل بشود، اما همه بنادر امکانات زیرساختی مناسبی ندارند.
پس هماهنگی با نماینده یا واردکننده در کشور مقصد برای تسریع پروسه و داشتن تجهیزات مناسب ضروری است. همچنین اسناد تجاری باید با نیازهای گمرک مقصد تطابق داشته باشد؛ هر اختلاف کوچکی در مدارکی مثل فاکتور یا گواهی مبدأ می تواند باعث توقف در ترخیص بشود. هر کشور قوانین خاصی برای واردات لبنیات دارد؛ به طور مثال ممکنه گواهی بهداشت یا حلال بودن محصول رو درخواست نماید. بنابراین صادرکننده باید قبل از حمل، از این الزامات آگاه باشد و مدارک لازم رو آماده نمایند. در کل، چالش های لجستیکی صادرات کره بیشتر حول زمان و انطباق با قوانین می چرخند: هرچقدر ترخیص سریعتر و مدارک دقیق تر باشند، ریسک فاسد شدن کالا و هزینه های اضافی کمتر می شود.
بروکراسی های صادرات و مراحل ترخیص
صادرات محصولات غذایی، به ویژه فرآورده های دامی مانند کره، نیازمند عبور از مراحل اداری مختلف و کسب مجوزهای گوناگون در کشور ارسال و مقصد است. در ایران، پیش از انجام تشریفات گمرکی، صادرکننده باید مجوز بهداشتی دامپزشکی برای محموله کره را دریافت کند. سازمان دامپزشکی کشور پس از بررسی مستندات تولید، از جمله تأیید سلامت و کیفیت شیر خام و فرایند تولید کره، این مجوز را صادر می کند.
همچنین، ممکن است دریافت گواهی استاندارد از سازمان ملی استاندارد ایران برای صادرات کره الزامی باشد تا تطابق محصول با استانداردهای ملی، مثل استاندارد ۱۵۵۴ مربوط به کره، تأیید شود. ثبت اطلاعات صادرات در سامانه های مربوطه مانند سامانه جامع تجارت و دریافت کد رهگیری نیز از موارد ضروری بروکراتیک است.
پس از آماده سازی کالا و بسته بندی آن با رعایت ضوابط، صادرکننده باید اظهارنامه گمرکی صادراتی را تنظیم کند که شامل جزئیات محموله مانند وزن خالص و ناخالص، ارزش کالا، و کد تعرفه 040510 است. گمرک ایران پس از بررسی اظهارنامه و مدارک همراه مانند فاکتور فروش و گواهی مبدا، اجازه بارگیری و خروج محموله را صادر می کند. شایان ذکر است که اگر اطلاعات مغایرت داشته باشد یا مدرک ناقص باشد، صدور پروانه صادراتی به تأخیر می افتد؛ به همین دلیل، دقت در تهیه و تطبیق اسناد اهمیت ویژه ای دارد.
در سوی دیگر، ترخیص در کشور مقصد نیازمند رعایت قوانین وارداتی آن کشور است. شرکت واردکننده معمولاً باید قبل از رسیدن کالا، مجوز ورود از نهادهای مربوطه مانند وزارت کشاورزی یا سازمان غذا و داروی کشور مقصد را دریافت کند. برخی کشورها برای واردات محصولات لبنی، سیستم ثبت نام پیشین (PreRegistration) دارند که صادرکننده ایرانی باید در آن ثبت نام کند و تأییدیه های لازم را بگیرد.
زمانی که محموله کره به گمرک مقصد می رسد، گواهی بهداشت دامپزشکی ایران باید توسط مقامات بهداشتی آن کشور تأیید شود و ممکن است نمونه برداری و آزمایش های لازم نیز انجام شود تا از سلامت و ترکیب محصول اطمینان حاصل شود. همچنین تطابق برچسب گذاری محصول با زبان و قوانین کشور مقصد نیز بررسی می شود، به طور مثال باید ترکیبات، تاریخ تولید و انقضا، و شرایط نگهداری به زبان آن کشور ذکر شده باشد.
پرداخت حقوق و عوارض گمرکی مرحله نهایی ترخیص است. کشورهای همسایه ایران، در چارچوب توافقات تجاری، ممکن است تعرفه های ترجیحی یا معافیت های گمرکی برای کره ایرانی در نظر بگیرند، ولی این امر مشروط به ارائه گواهی مبدا معتبر است. در مجموع، تسهیل بروکراسی های صادرات و ترخیص کره با آماده سازی کامل مدارک و همکاری نزدیک با شرکت های حمل و نقل بین المللی امکان پذیر است. تجربه نشان داده که استفاده از خدمات شرکت های متخصص در لجستیک صادرات می تواند روند اداری، از اخذ مجوزها تا مراحل گمرکی، را راحت تر و سریع تر کند.
فرصت های رشد صادرات کره پاستوریزه ایران
در سال های اخیر، ایران از یک واردکننده کره به یکی از صادرکنندگان مهم این محصول در منطقه تبدیل شده است. با ظرفیت تولید بیش از ۹ میلیون تن شیر خام در سال و سرمایه گذاری در صنایع لبنی مدرن، کشور به خودکفایی در تأمین نیاز داخلی کره دست یافته و توانسته مازاد تولید خوبی برای صادرات داشته باشد.
طبق آمارهای بین المللی، ایران در سال ۲۰۲۴ حدود ۳۳ هزار تن کره به بازارهای جهانی ارسال خواهد کرد که این مقدار ایران را در رده پنجم بزرگ ترین صادرکنندگان جهان قرار می دهد (بعد از نیوزیلند، اتحادیه اروپا، بلاروس و آمریکا). این روند نشان می دهد که صادرات کره ایران به سرعت در حال رشد است؛ پیش بینی ها نشان می دهد که ممکن است صادرات کره ایران در سال ۲۰۲۵ با افزایش نزدیک به ۸۰٪ به حدود ۶۰ هزار تن برسد. این اعداد نشان دهنده فرصت های زیادی برای کشور در این بخش است.
یکی از دلایل اصلی رقابت پذیری کره پاستوریزه ایرانی در بازار جهانی، قیمت مناسب آن است. کاهش ارزش ریال در سال های اخیر به محصولات لبنی ایران این امکان را داده که با قیمتی کمتر از رقبای اروپایی در بازارهای منطقه ای عرضه شوند. در واقع، در برخی از بازارهای همسایه، قیمت کره ایران تا ۳۰٪ پایین تر از کره های اروپایی است. این مزیت قیمتی به همراه بهبود کیفیت محصولات (رعایت استانداردهای بین المللی بهداشت و بسته بندی) موجب جذب خریداران جدید شده است.
بازارهای هدف سنتی ایران بیشتر در همسایگی قرار دارند. به طوری که حدود ۸۰٪ از صادرات لبنی ایران به سه کشور عراق، پاکستان و افغانستان انجام می شود و کره نیز بخشی مهم از این صادرات است. با توجه به روابط تجاری نزدیک و وابستگی بالا، این بازارها همچنان فرصت های خوبی برای رشد دارند. به طور مثال عراق، که بزرگ ترین واردکننده تخم مرغ ایران است، پتانسیل خوبی برای افزایش واردات کره نیز دارد.
علاوه بر این، کشورهای حوزه خلیج فارس مانند عمان، قطر و امارات به دلیل نیازهای جغرافیایی و جمعیتی خود، به واردات کره نیاز دارند و می توانند مقصد بعدی صادرات ایران باشندد. در سال های اخیر، تغییرات قابل توجهی در آسیای میانه نیز مشاهده شده است؛ قزاقستان، که تولیدات محدودی در زمینه لبنیات دارد، به واردات کره روی آورده و ایران توانسته با استفاده از مسیر زمینی و تعرفه های ترجیحی در اتحادیه اوراسیا، سهم خوبی از بازار کره قزاقستان را به دست آورد.
طبق گزارش ها، ایران اکنون بزرگ ترین تأمین کننده کره قزاقستان است و حدود ۴۰٪ از نیاز وارداتی این کشور را تأمین می کند. این موفقیت می تواند در سایر کشورها مانند ازبکستان و آذربایجان نیز تکرار شود، چراکه این کشورها به دنبال کاهش وابستگی به واردات از اروپا یا نیوزیلند هستندد و کره ایرانی از نظر هزینه و مسافت برایشان به صرفه تر است.
در بازار جهانی هم، شرایط رقابتی به نفع ایران بوده است؛ به طور مثال اتحادیه اروپا به دلیل هزینه های بالای تولید و مقررات سخت گیرانه محیط زیستی، با چالش هایی در صادرات کره مواجه شده و در حفظ بازارهای آسیایی (همچون کره جنوبی و خاورمیانه) دچار مشکلاتی شده است. همچنین، نیوزیلند و استرالیا نیز مشکلاتی مانند خشکسالی یا نوسان تولید را تجربه کرده اند. در این وضعیت، ظهور کشورهای صادرکننده جدیدی مانند هند و ایران توجه خریداران را جلب کرده است. هند در سال گذشته صادرات کره خود را سه برابر کرده و ایران نیز صادراتش را تقریباً دو برابر کرده است. ادامه این روند می تواند جایگاه ایران را در بازار جهانی به مراتب بالاتر ببرد.
البته برای بهره برداری از این فرصت ها، تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی باید به کیفیت پایدار محصولات و تأمین مستمر دقت کنند و به الزامات بازارهای هدف (از استانداردهای غذایی تا زمان بندی تحویل) پایبند باشندد. خوشبختانه، حمایت های دولتی از صادرات محصولات لبنی (از جمله مشوق های صادراتی و دیپلماسی تجاری برای گشودن بازارهای جدید) نیز افزایش یافته که می تواند به تسهیل حضور شرکت های ایرانی در عرصه تجارت جهانی کره کمک کند.
چرا استفاده از شرکت های متخصص حمل یخچالی ضروری است؟
صادرات کره به ایران فرصت بسیار خوبی در سطح منطقه ای و جهانی به حساب می آید، فرصت هایی که می تواند درآمد غیرنفتی را تقویت کند، از صنعت دامپروری حمایت کند و نام برندهای ایرانی را در بازارهای بین المللی برجسته کند. اما موفقیت در این زمینه تصادفی به دست نمی آید؛ بلکه نیاز به برنامه ریزی دقیق، رعایت استانداردهای حمل و نقل دماحساس و مدیریت هوشمند زنجیره تأمین دارد.
صادرکنندگان باید به جای تکیه بر روش های سنتی یا قول های غیرمستند واسطه ها، از خدمات شرکت های لجستیکی متخصصی استفاده کنند که واقعاً توانایی و امکانات لازم برای حمل یخچالی را دارند. در این راستا، شرکت فرین ساحل اروند با تجربه بالا در حمل کالاهای یخچالی و مدیریت حرفه ای این نوع از حمل و نقل، می تواند شریک مطمئنی برای صادرات کره باشد. این شرکت از مراحل ابتدایی آماده سازی محموله تا تحویل نهایی، مجموعه ای از راهکارهای نوین ارائه می دهد که برخی از مزایای آن به شرح زیر است:
تأمین ظرفیت مستند و تضمین شده: فرین ساحل اروند به طور مستقیم با خطوط کشتیرانی ارتباط دارد و انواع کانتینرهای یخچالی را در اختیار دارد تا ظرفیت حمل مورد نیاز شما را به شکل قطعی تأمین کند.
رزرواسیون سریع و شفاف: فرآیند رزرو کانتینر و تنظیم برنامه حمل به سرعت و شفافیت انجام می شود تا محموله شما بدون تأخیر به مقصد برسد.
گزارش دهی لحظه ای وضعیت محموله: امکان رصد آنلاین دما و موقعیت کانتینر از زمان بارگیری تا تحویل فراهم است، بنابراین می توانید به راحتی از وضعیت کره ارسالی خود مطلع شوید.
خدمات مشاوره و بسته بندی در مبدأ: تیم متخصص فرین آماده است که در بهبود بسته بندی کره، نحوه چیدمان پالت ها، انجام تشریفات گمرکی و تهیه مدارک صادرات مشاوره دهد و در صورت نیاز خدمات بسته بندی استاندارد را ارائه کند.
پشتیبانی ۲۴ ساعته تا تحویل: کارشناسان شرکت به صورت شبانه روزی آماده اند تا به سوالات شما پاسخ دهند و پیگیر امور حمل شما باشندد؛ از لحظه حرکت محموله از انبار شما تا ترخیص در بندر مقصد، فرین همی شود کنار شما خواهد بود.
صادرات موفق کره از همین جا شروع می شود
کره به عنوان یک محصول با ارزش و حساس به دما نیازمند یک رویکرد خاص در زمینه صادرات است. هر چقدر که به جزئیات زنجیره سرد، قوانین مربوطه و نیازهای بازار دقت کنید، احتمال موفقیت و دستیابی به سود پایدار در این تجارت بیشتر خواهد شد. ما به شما پیشنهاد می کنیم قبل از هر اقدامی در صادرات کره، با یک برنامه ریزی منظم و مشاوره از متخصصین این حوزه حرکت کنید.
شرکت فرین ساحل اروند با تجربۀ بالا در لجستیک بین المللی و حمل کانتینر، آماده است تا در کشف بازارهای جدید کره در کنار شما باشد. اگر به دنبال حمل و نقل ایمن و مطمئن محموله های کره به نقاط مختلف دنیا هستید، امروز با ما تماس بگیرید. تیم ما علاوه بر ارائه مشاوره تخصصی، خدمات رزرو کانتینر یخچالی و نرخ های رقابتی را نیز به شما ارائه خواهد کرد. با فرین، هیچ راهی دور نیست!
