آشنایی با دموراژ (Demurrage) و نحوه جلوگیری از آن
بار که به بندر می رسد، باید هرچه زودتر برای ترخیص آن اقدام کنید. این طور نیست که هروقت خواستید به سراغ تخلیه آن بروید. شرکت های حمل و نقل، کانتینرها را روزانه اجاره می دهند و این تأخیر، هزینه به نسبت زیادی به آن ها تحمیل می کند. برای همین هم جریمه دیرکرد یا دموراژ را وضع کرده اند. در این مطلب توضیح می دهیم که دموراژ چیست، چه تفاوتی با حق توقف کانتینر دارد و هزینه آن چگونه محاسبه می شود.
دموراژ چیست؟
شرکت های حمل و نقل یا کشتیرانی کانتینرهای خود را به صورت امانی و برای مدت زمانی مشخص در اختیار ما قرار می دهند. اگر بار را به موقع از بندر ترخیص کنیم و کانتینر همچنان در محوطه بندر باقی بماند، مشمول جریمه دیرکرد می شویم. به این جریمه که روزانه برای ما محاسبه می شود، دموراژ می گویند.
البته ناگفته نماند که مجبور نیستیم به محض رسیدن بار به بندر مقصد، آن را تخلیه کنیم. شرکت ها در مدت زمان مقرر خود چند روزی را هم برای ترخیص در نظر می گیرند. معمولاً تعداد این روزها که به فری تایم (Free Time) شناخته می شود، بسته به قوانین بندر، نوع قرارداد و شرایط شرکت حمل و نقل از 3 تا 15 روز متغیر است.
نکته مهم دیگر این است که خرده بارها هزینه دموراژ ندارند؛ چون به محض ورود کانتینر حاوی خرده بار، کالاها از کانتینر تخلیه می شود و به انبار گمرک انتقال می یابد. در این حالت، فقط هزینه های انبارداری به عهده صاحب کالا خواهد بود.
تفاوت دموراژ و دیتنشن چیست؟
اغلب پیش می آید که دموراژ را با دیتنشن (Detention) یا حق توقف کانتینر اشتباه می گیرند، درحالی که این دو اصطلاح متفاوت از هم هستند. دموراژ و دیتنشن هر دو جریمه هایی هستند که در حمل و نقل کانتینری بابت تأخیر دریافت می شوند، اما مکان و نوع این تأخیر متفاوت است.
دموراژ مربوط به محوطه بندر است. زمانی که کانتینر وارد بندر مقصد می شود، باید در بازه زمانی مشخص شده محموله آن تخلیه شود یا کانتینر برای تخلیه از بندر خارج شود. اگر کانتینر بیش از این مدت در محوطه بندر بماند و تخلیه نشود، باید بابت هر روز تأخیر، هزینه دموراژ پرداخت کنید. می توان گفت دموراژ جریمه ماندن بیشتر کانتینر در بندر است.
اما دتنشن به بیرون از بندر برمی گردد. پس از اینکه کانتینر از بندر خارج شد و به محل تحویل رسید، شما باید آن را در مدت مشخصی (Detention Free Time) تخلیه و به شرکت کشتیرانی یا اجاره دهنده کانتینر بازگردانید. اگر کانتینر دیرتر از این مدت نگه داشته شود، جریمه دیتنشن به شما تعلق می گیرد. به عبارتی، دیتنشن جریمه تأخیر در بازگرداندن کانتینر پس از خروج از بندر است.

محاسبه هزینه دموراژ چگونه انجام می شود؟
دموراژ نرخ ثابت و مشخصی ندارد و هزینه آن براساس عوامل مختلفی مثل تعداد روزهای تأخیر، نوع کانتینر (۲۰فوتی، ۴۰فوتی، یخچالی و…)، مسافت یا زمان ومکان تأخیر پیشامده محاسبه می شود. مسلماً دموراژ کانتینر یخچالی یا عدم تخلیه در بنادر پرتردد و شلوغ، هزینه زیادتری برای ما خواهد داشت.
از طرفی هر شرکت کشتیرانی، نرخ های خاص خودش را دارد که روزانه افزایش می یابد. برای مثال، ممکن است شرکت برای روزهای اول تأخیر روزانه 30 دلار در نظر گرفته باشد. اما از روز پنجم به بعد این عدد را به 60 دلار در روز افزایش دهد. گاهی نیز نرخ پلکانی برای روزهای مختلف تأخیر در نظر گرفته می شود. بنابراین، هرچه تأخیر بیشتر شود، جریمه سنگین تری اعمال می شود.
چطور از هزینه دموراژ جلوگیری کنیم؟
دموراژ می تواند فشار مالی سنگینی به ما وارد آورد، درحالی که با رعایت چند نکته ساده و برنامه ریزی درست می توانیم مانع از پیشامد آن شویم یا حداقل مبلغش را به حداقل برسانیم:
1. برنامه ریزی صحیح و مدیریت زمان
اولین راهکار این است یک برنامه ریزی دقیق برای زمان حمل و ترخیص کالا داشته باشیم. باید تعطیلات بین المللی مثل کریسمس و شرایط خاص کشور مبدأ یا مقصد را در نظر بگیریم تا بهتر بتوانیم زمان بندی کنیم.
2. داشتن برنامه جایگزین
همیشه این احتمال را بدهیم که ممکن است در مسیر حمل و نقل مشکلاتی پیش بیاید؛ مثل تأخیر در رسیدن کامیون ها یا مشکلات گمرکی. برای همین باید یک برنامه جایگزین و پشتیبان در نظر بگیریم؛ با این کار، در صورت بروز مشکل، سریع تر دست به اقدام می زنیم و از پرداخت جریمه های اضافی مثل دموراژ دور می مانیم.
3. گرفتن مجوزهای ویژه برای تمدید زمان
گاهی هم چاره ای نیست و به مدت زمان بیشتری برای تخلیه کانتینر نیاز داریم. در موارد خاص می توانیم از شرکت کشتیرانی یا گمرک درخواست مجوز ویژه برای تمدید زمان تحویل کانتینر بگیریم. این مجوز به ما فرصت بیشتری می دهد و می توانیم کانتینر را بدون پرداخت جریمه دموراژ، کمی دیرتر تحویل دهیم.
4. استفاده از شرکت های ترخیص کار حرفه ای
اگر در فرایند ترخیص تجربه کافی نداریم، بهتر است از شرکت های ترخیص کار مجرب کمک بگیریم. این شرکت ها می توانند روند کار را سریع تر و بدون اشتباه پیش ببرند و از تأخیرهای احتمالی و هزینه های اضافه جلوگیری کنند.
5. بررسی دقیق مدارک و بارنامه
قبل از شروع فرایند حمل و نقل، مدارک و بارنامه را به دقت بررسی کنیم و مطمئن شویم تمام اطلاعات مندرج در آن درست و کامل هستند. اشتباه در مدارک و اطلاعات آن می تواند باعث تأخیر در ترخیص و درنتیجه هزینه دموراژ شود.
6. انتخاب مسیر و بندر مناسب
با توجه به نوع کالا و محل تحویل، بندر و مسیر مناسب را انتخاب کنید که امکان تخلیه سریع تر و هزینه کمتر را داشته باشد. این کار به کاهش زمان ماندگاری کانتینر در بندر کمک می کند.
7. آماده سازی پیش از رسیدن کالا
تا حد امکان مراحل ترخیص و تهیه مدارک را پیش از رسیدن کانتینر به بندر انجام دهیم. به این ترتیب زمان آزاد بیشتری برای تخلیه و بازگرداندن کانتینر خواهیم داشت.
8. استفاده از شرکت های باربری حرفه ای و با فری تایم بالا
شرکت های باربری با تجربه که زمان فری تایم بیشتری برای حمل کانتینر در نظر می گیرند، می توانند به کاهش هزینه دموراژ کمک کنند.

مدیریت درست هزینه ها در کنار فرین ساحل اروند
هزینه هایی مثل دموراژ و حق کانتینر اهمیت مدیریت زمان و برنامه ریزی دقیق در فرایند واردات و صادرات را بیش از پیش نشان می دهد. به همین دلیل، همکاری با شرکت های حمل و نقل معتبر و باتجربه را باید جدی بگیریم. این مجموعه ها با ارائه خدمات حرفه ای و مشاوره های تخصصی در زمینه حمل و نقل بین المللی، می توانند راهنمای مناسبی برای ما باشند و مانع از پیشامد هزینه های اضافی شوند.
برای اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره، می توانید مثل همیشه روی فرین ساحل اروند حساب باز کنید و با کارشناسان شرکت در ارتباط باشید.
