حمل کانتینری؛ تعریف، مراحل اجرا و هرآنچه باید بدانید
بازرگانی آمریکایی به نام مالکوم مک لین در دهه 1950 حمل کانتینری را پایه گذاشت و تحولی عظیم در صنعت حمل و نقل ایجاد کرد. تا پیش از آن، کالاها به صورت فله یا در بسته بندی های کوچک در کشتی ها بارگیری می شدند و همین باعث می شد فرایند بارگیری بسیار وقت گیر و پرهزینه باشد. احتمال آسیب دیدن کالاها هم در حین انجام کار زیاد بود.
اما با ورود کانتینر، امنیت بارها بیشتر شد، سرعت حمل و نقل افزایش یافت و در عین حال هزینه ها کاهش پیدا کرد. در ادامه، بیشتر به حمل و نقل کانتینری می پردازیم و توضیح می دهیم که چه انواعی دارد و چگونه انجام می شود.
حمل کانتینری چیست؟
حمل کانتینری روشی است که برای جابه جایی کالا به کار می رود. در این روش بارها را در جعبه های فلزی استانداردی به نام «کانتینر» قرار می دهند و بدون نیاز به تخلیه و بارگیری مجدد، آن ها را با کشتی، کامیون یا قطار به مقصد منتقل می کنند.
مزایای حمل و نقل کانتینری
همان طور که گفتیم، تا پیش از کانتینرها بسته های بار به صورت تک به تک به درون وسیله نقلیه منتقل می شد. اما حالا دیگر بارها را در کارخانه یا بندر درون کانتینر قرار می دهند و سپس کانتینرها را به راحتی درون کشتی می چینند یا سوار بر قطار و کامیون می کنند. این شیوه حمل چند مزیت بزرگ به همراه دارد:
افزایش سرعت جابه جایی
با وجود کانتینرها، عملیات بارگیری و تخلیه سرعت بیشتری به خود گرفته است و می بینیم که فرایند حمل و نقل چقدر سریع تر انجام می شود.
کاهش آسیب به کالا
وقتی کالا در داخل کانتینر قرار می گیرد، کانتینر مهمر وموم می شود و دیگر تا مقصد باز نمی شود. به همین دلیل، احتمال سرقت کالا، آسیب دیدگی و آلوده شدن آن بسیار کم است.
امکان حمل ترکیبی (چند وجهی)
مزیت بزرگ دیگر کانتینر این است که می توان آن را در قطار یا کامیون هم استفاده کرد؛ یعنی می توانیم کانتینر را از بندر تحویل بگیریم و به شکل زمینی به مقصد برسانیم یا برعکس. یعنی دیگر لازم نیست بسته بندی کالا تغییر کند یا چند بار در وسایل نقلیه مختلف بارگیری و تخلیه شود. به این ترتیب، سرعت کار بیشتر و احتمال آسیب دیدن کالا بسیار کمتر می شود.
مدیریت آسان تر زنجیره تأمین
مزیت دیگر این است که ردیابی کانتینرها، کنترل اسناد و برنامه ریزی برای انتقال آن ها به مراتب ساده تر و دقیق تر از گذشته است. با حمل بار کانتینری راحت تر و بهتر می توانیم زنجیره تأمین خود را مدیریت کنیم.
کاهش هزینه ها
چون کالاها در یک واحد بسته بندی بزرگ حمل می شوند، اغلب دیگر به بسته بندی چندلایه یا پوشش های بیمه ای سنگین نیازی نیست و درمجموع هزینه هایمان هم کاهش می یابد.
حمل کانتینری فقط برای بارهای بزرگ نیست
برخلاف تصور رایج، لازم نیست همیشه کل ظرفیت یک کانتینر را پر کنیم. بسته به حجم بار خود و بودجه ای که در اختیار داریم می توانیم به یکی از روش ها از فضای آن استفاده کنیم:
FCL یا Full Container Load
اگر حجم بارمان زیاد است می توانیم کل فضای داخلی کانتینر را اجاره کنیم که در این صورت کانتینر از مبدأ تا مقصد فقط حاوی محموله ما خواهد بود. شرکت هایی که بارهای بزرگ یا حساس دارند، معمولاً این کار را می کنند؛ چون امنیت بیشتری دارد و فرایند بارگیری و تخلیه شان ساده تر و سریع تر انجام می شود.
LCL یا Less than Container Load
اما اگرخرده بار داشته باشیم و حجم آن طوری نباشد که بتواند کل ظرفیت کانتینر را پر کند، می توانیم از روش LCL یا «حمل خرده بار» استفاده کنیم. در این روش، کالاهای ما همراه با بار مشتری های دیگر داخل یک کانتینر قرار می گیرد. هزینه اجاره هم بین همه مشتری ها تقسیم می شود و درنهایت مبلغ آن برای ما به صرفه تر درمی آید.
البته در LCL زمان حمل کمی بیشتر می شود؛ چون بار باید اول در انبار تجمیع شود و وقتی ظرفیت تکمیل شد، در کانتینر بارگذاری و به مقصد ارسال شود. از طرفی، پس از رسیدن به مقصد هم باید کمی صبر کنیم تا آن ها را از هم تفکیک کنند.
مراحل حمل و نقل کانتینری چگونه است؟
فرایند حمل بار کانتینری معمولاً در چند مرحله انجام می شود که باید از آن ها آگاه باشیم:
رزرو کانتینر
اولین قدم، انتخاب نوع کانتینر و رزرو آن از شرکت حمل و نقل یا فورواردر است. برای انتخاب درست باید اطلاعاتی مثل نوع کالا، وزن، حجم، مقصد نهایی و زمان تحویل مشخص باشد.
بارگیری کالا در داخل کانتینر
پس از آماده شدن بار، کالا داخل کانتینر قرار می گیرد. این مرحله در انبار فرستنده یا پایانه بارگیری انجام می شود. نحوه چیدمان و بسته بندی کالاها باید استاندارد و درست باشد تا هم از فضای کانتینر بهشکلی بهینه استفاده کنیم، هم کالا آسیب نبیند.
پلمپ (مهروموم) کانتینر
بعد از بارگیری، درب کانتینر با یک پلمپ فلزی یا پلاستیکی مخصوص بسته می شود. این مهروموم تنها در مقصد و با حضور مأمور گمرک و صاحب بار یا نماینده اش حق بازشدن دارد.
حمل کانتینر تا مقصد
کانتینر پلمپ شده با کشتی، کامیون یا قطار به مقصد منتقل می شود و وقتی به مقصد رسید، در بندر یا پایانه تخلیه و برای تحویل به گیرنده نهایی آماده می شود.
بازشدن کانتینر در حضور صاحب بار
پس از بررسی و تأیید پلمپ توسط مأمور گمرک، درب کانتینر در حضور صاحب بار یا نماینده اش باز می شود. این مرحله هم برای اطمینان از سلامت کالا انجام می شود و هم برای انطباق با مدارک.
ترخیص کالا از گمرک
مرحله آخر هم ترخیص کالا از گمرک است. در این بخش، مدارکی مانند بارنامه، فاکتور فروش، پکینگ لیست و گواهی مبدأ بررسی می شود. پس از پرداخت عوارض و تأیید نهایی، کانتینر به محل موردنظر خریدار انتقال می یابد یا کالاها از داخل آن خارج می شوند.
چالش های حمل بار کانتینری
با اینکه حمل کانتینری یکی از بهترین و مقرون به صرفه ترین روش های جابه جایی کالا به حساب می آید، اما چندان بی چالش هم نیست. آشنایی با این چالش ها کمک می کند انتخاب ها و تصمیم گیری های درست تری برای لجستیک خود داشته باشیم. از جمله این چالش ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
تأخیر در تحویل
همچنان مسائلی مانند ترافیک بنادر، مشکلات آب وهوایی یا اختلال در مسیرها را داریم که می توانند باعث تأخیر در رسیدن کانتینر به مقصد شوند. این مسئله برای کالاهای فاسدشدنی یا سفارش های فوری، حسابی دردسرساز است.
آسیب دیدن کالا با چیدمان غیراصولی
اگر کالا به درستی در کانتینر چیده نشود، برای مثال بار سنگین روی کالای شکننده قرار گیرد یا دو ماده شیمیایی ناسازگار کنار هم گذاشته شود، ممکن است آسیب ببیند.
نبود کانتینر خالی یا ظرفیت کافی
در برخی ایام سال یا مسیرهای پرتردد، به دلیل افزایش حجم تقاضا، یافتن کانتینر خالی بسیار دشوار می شود.
گاهی هم شرایط خاص پیش می آید؛ ممکن است مسیر انتخابی خطرناک و از نظر امنیتی ناپایدار باشد و به همین دلیل شرکت های حمل و نقل تمایلی به اجارۀ کانتینر در آن مسیرها نداشته باشند. در چنین شرایطی نیز به سختی می توان کانتینر رزرو کرد.
چرا انتخاب شرکت حمل و نقل مناسب مهم است؟
بسیاری از چالش های حمل کانتینری را می توان با همراهی یک شرکت متخصص و قابل اعتماد، پیشگیری کرد. شرکتی که تجربه کافی داشته باشد، می داند چطور بار را به درستی بسته بندی و بارچینی کند، چه مدارکی لازم است و بهترین مسیر برای حمل کالای ما کدام است تا سالم و به موقع به مقصد برسد.
فرین ساحل اروند با تکیه بر تجربه و دانش خود، در تمام این مراحل همراهمان است تا حملی مطمئن، منظم و بدون دردسر را تجربه کنیم. بهتر است برای شروع با کارشناسان متخصص این مجموعه در تماس باشیم.
