فرق دموراژ و دیتنشن چیست؟ | تفاوت کامل این دو اصطلاح در حملونقل دریایی
در حمل و نقل کانتینری تمام تلاش شرکت ها بر این است که هزینه دموراژ و دیتنشن به پایشان نوشته نشود؛ چون به طور قابل توجهی بر هزینه های کلی زنجیرۀ تأمین آن ها اثر می گذارد و علاوه بر افزایش قیمت، چالش ها و دوندگی های اداری زیادی برایشان پیش می آورد. در این مطلب از چیستی این دو هزینه و همچنین فرق دموراژ و دیتنشن صحبت می کنیم.
دموراژ چیست؟
دموراژ (Demurrage) در حمل و نقل دریایی به جریمه تأخیر در تخلیه و بازگرداندن کانتینرها طبق قرارداد گفته می شود.
شرکت های حمل و نقل معمولاً برای هر محموله یک فری تایم (Free Time) تعیین می کنند که بسته به نوع محموله و شرایط بندر مقصد چیزی بین 2 تا 15 روز است. وقتی کالا به بندر می رسد، صاحب آن موظف است ظرف این مدت تعیین شده بار را تخلیه و کانتینر را عودت دهد.
اگر کانتینر پس از این مهلت زمانی همچنان در بندر بماند و عملیات ترخیص یا تخلیه آن انجام نشود، صاحب کالا یا اجاره کننده باید به ازای هر روز تأخیر مبلغی به عنوان جریمه یا دموراژ پرداخت کند.
چرا دموراژ مهم است؟
دموراژ با این هدف تعیین شده است که اشخاص زودتر کانتینر را تحویل بدهند و در بندر یا انبار گمرک ترافیک ایجاد نکنند. از طرفی، دموراژ نوعی خسارت قراردادی محسوب می شود و به نوعی جبران زمانی ا ست که کانتینر در اختیار صاحب بار باقی مانده و از چرخه استفاده خارج شده است.

دیتنشن چیست؟
دیتنشن (Detention) هزینه ای است که به دلیل دیربازگرداندن کانتینر به بندر، باید به شرکت کشتیرانی بپردازیم.
وقتی قرار است کانتینر برای تخلیه بار در انبار گیرنده، از بندر یا ترمینال خارج شود، شرکت کشتیرانی یک مهلت مشخص برای بازگرداندن آن تعیین می کند. اگر این مهلت تمام شود و کانتینر هنوز برنگشته باشد، صاحب کالا یا اجاره کننده باید به ازای هر روز تأخیر جریمه دیرکردی به نام دیتنشن به شرکت پرداخت کند.
چرا دیتنشن مهم است؟
کانتینرها اموال شرکت های کشتیرانی محسوب می شوند و به صورت روزانه آن ها را اجاره می دهند. اگر دیر برگردند، شرکت نمی تواند آن ها را برای بارگیری بعدی استفاده کند و بخشی از درآمد خود را از دست می دهد. دیتنشن یا هزینۀ تأخیر کاربران را به بازگرداندن سریع کانتینر وا می دارد.
فرق دموراژ و دیتنشن در چیست؟
همان طور که دیدیم، دموراژ و دیتنشن هر دو جریمه هایی هستند که به دلیل تأخیر در تحویل کانتینرها از صاحب کالا دریافت می شوند. تفاوت اصلی آن ها در محل تأخیر و نوع استفاده از کانتینر است:
- دموراژ برای وقتی است که کانتینر هنوز داخل بندر یا ترمینال باقی مانده و ما در ترخیص یا تخلیۀ آن تعلل کرده ایم.
- اما دیتنشن زمانی به ما تعلق می گیرد که کانتینر را از بندر خارج کرده و دیرتر از موعد مقرر به شرکت کشتیرانی برگردانده ایم.
چطور هزینه های دموراژ و دیتنشن را کاهش دهیم؟
یکی از مهم ترین دغدغه های بازرگانان در حمل و نقل دریایی این است که هزینه های دموراژ و دیتنشن را کاهش دهند یا مانع از پیشامد آن شوند؛ چون این هزینه ها گاهی به قدری بالا می روند که سود معامله ها را تحت تأثیر قرار می دهند. برای این کار می توان از چند راهکار کاربردی و ساده زیر استفاده کرد:
برنامه ریزی دقیق
اولین راه حل این است که برنامه ریزی دقیقی انجام دهیم. قبل از رسیدن محموله به بندر، همه مجوزها و مدارک ترخیص را آماده کنیم و هماهنگی های لازم را انجام دهیم.

افزایش یا تمدید فری تایم
پیش از امضای قرارداد، حتماً بررسی کنیم که چه فری تایمی برای تخلیه و بازگشت کانتینر در نظر گرفته شده است. اگر فکر می کنیم به زمان بیشتری نیاز داریم، از همان ابتدا با خط کشتیرانی یا شرکت حمل و نقل صحبت کنیم که این مدت زمان را افزایش دهند یا درخواست تمدید بدهیم.
پیگیری لحظه ای وضعیت کانتینر
با کمک سامانه های رهگیری آنلاین پیگیری کنیم که کانتینر ما دقیقاً چه زمانی وارد می شود و به محض ورود، خیلی سریع برای تخلیه و ترخیص بار خود دست به کار شویم.
همکاری با شرکت های حرفه ای
شرکت های متخصص با فرایندهای بندری، ترخیص و حمل و نقل آشنا هستند، همه چیز را به دقت برنامه ریزی می کنند و به همین دلیل مانع بروز اشتباه ها و اتلاف وقت می شوند. بنابراین، بهتر است به دنبال همکاری با چنین شرکت هایی باشیم.
مدیریت زمان؛ راهی برای کاهش هزینه های پنهان
در تجارت بین الملل زمان اهمیت زیادی دارد و به طور مستقیم با هزینه و سود ما گره خورده است. اگر می خواهیم درگیر جریمه های دموراژ و دیتنشن نشویم باید از همان ابتدای فرایند حمل، با برنامه ریزی دقیق و مدارک کامل پیش برویم. در این مسیر همراهی با تیم های متخصص می تواند بسیار تعیین کننده و کمک کننده باشد.
با توجه به دانش گسترده و تجربه زیاد فرین ساحل اروند، با کمک آن ها می توانیم هزینه های خود را کنترل کنیم و عملیات تجاری مان را سریع تر انجام دهیم.
