صفر تا صد صادرات سنگ از ایران: مدارک، مجوزها و مسیرهای حمل
سنگ های طبیعی و فرآوری شده ایران با نقش ورنگ های چشم نواز و کیفیت بالای خود، جایگاه ویژه ای در بازارهای بین المللی پیدا کرده اند. طبق گفته رئیس انجمن سنگ ایران، ارزش صادرات این محصول سالانه به بیش از ۲۰۰ میلیون دلار می رسد. چطور می توانیم وارد این حوزه شویم و از ظرفیت های آن بهره ببریم؟
در این مقاله قصد داریم به آموزش صادرات سنگ ایران بپردازیم، انواع سنگ صادراتی را بشناسیم و ببینیم فرایند آن به چه صورت است.
انواع سنگ صادراتی ایران
برای شروع تجارت سنگ در قدم اول باید با انواع آن آشنا شویم و ببینیم کدام یک برای صادرات مناسب است. ایران یکی از غنی ترین کشورهای جهان از نظر تنوع و ذخایر سنگ های ساختمانی و تزیینی به شمار می آید. اما برخی از سنگ های آن به دلیل زیبایی و مقاومت فیزیکی خوب، در بازارهای جهانی بسیار پرطرف دار هستند. موارد زیر در این دسته قرار می گیرند:
سنگ مرمر
سنگ مرمر از دگرگونی آهک به وجود می آید و ظاهری بلوری و صیقلی در رنگ های سفید، کرم، سبز، خاکستری و مشکی دارد. این سنگ در برابر سایش و ضربه مقاومت خوبی دارد و بیشتر برای نماهای لوکس داخلی، مجسمه سازی و مصنوعات تزیینی به کار می رود.
سنگ مرمریت
سنگ مرمریت بافتی متراکم تر از مرمر دارد و با رنگ های متنوع و طرح های خاص استخراج می شود. این سنگ در مقابل رطوبت و حرارت مقاومت خوبی از خود نشان می دهد و به همین دلیل بیشتر در حمام، سرویس های بهداشتی، آشپزخانه و شومینه مورد استفاده قرار می گیرد. البته در نمای داخلی، کف سازی و طراحی فضاهای داخلی و خارجی ساختمان هم کاربرد دارد.
سنگ گرانیت
گرانیت سنگی آذرین، سخت و مقاوم است که در رنگ های خاکستری، سفید، مشکی و قرمز یافت می شود. این سنگ طرف داران زیادی دارد؛ چون از دوام بالایی برخوردار بوده و با شرایط آب وهوایی مختلف سازگار است. درنتیجه می توان با خیالی راحت از آن در فضاهای پرتردد و حساس مثل کف پوش، نمای خارجی، کانتر و محوطه سازی استفاده کرد.
سنگ تراورتن
تراورتن هم سنگی آهکی است، با این تفاوت که بافتی متخلخل دارد و بیشتر در رنگ های کرم، سفید، قهوه ای و عاجی به چشم می خورد. این سنگ برای نمای خارجی، محوطه سازی و ساخت مصنوعاتی مانند روشویی و سنگ قبر استفاده می شود.
سنگ های قیمتی و زینتی
سنگ های زینتی ایران هم جایگاه قابل توجهی در بازارهای جهانی دارند. سنگ هایی مثل فیروزه، عقیق، یاقوت و آمیتیست که برای ساخت زیورآلات، لوازم تزیینی و حتی جادو به کار می روند.
مهم ترین مقصدهای صادراتی سنگ ایران کدام اند؟
سنگ ایران به کشورهای مختلفی ارسال می شود. مسلماً برای انتخاب مقصد صادراتی خود باید عواملی همچون بازار هدف، نیازهای آن بازار، رقبای فعال در آن، هزینه، روابط سیاسی کشور با ایران و قوانین گمرکی حاکم بر آن را در نظر بگیریم. 5 کشور زیر با توجه به مجموع این عوامل است که در صدر فهرست واردکنندگان سنگ ایرانی قرار گرفته اند:
چین
چین بزرگ ترین خریدار سنگ از ایران محسوب می شود. این کشور سنگ خام تراورتن، مرمر و مرمریت را می خرد و از آن ها برای برش، فرآوری و صادرات مجدد استفاده می کند.

عراق
بعد از چین، عراق رتبه دوم واردکنندگان سنگ ایرانی را به خود اختصاص می دهد. نزدیکی جغرافیایی، افزایش سیر توسعه و ساخت وساز گستردۀ این کشور را می توان دلیل تقاضای بالای آن برای این محصولات دانست.
ترکیه
ترکیه هم یکی از مقصدهای مهم صادرات سنگ ساختمانی ما به حساب می آید. این کشور بخش کوچکی از سنگ های وارداتی خود را صرف مصرف داخلی می کند و مابقی را برای فرآوری و صادرات مجدد به اروپا به کار می برد.
امارات (دبی)
دبی ایران را به بازارهای جهانی متصل می کند و بیشتر نقش یک واسطه را دارد. بسیاری از سنگ های ایرانی پس از ورود به امارات به کشورهای دیگر خاورمیانه و آفریقا صادر می شوند.
اندونزی
اندونزی هم یکی از بازارهای در حال رشد و بسیار مهم ایران محسوب می شود. چون در حال توسعه و بازسازی است و افزایش ساخت وساز در آن باعث شده تقاضای بالایی برای سنگ های ساختمانی داشته باشد.
در کنار این کشورها، ایران به بازارهای دیگری همچون هند، ایتالیا، عمان، روسیه، قطر، کویت، آذربایجان، گرجستان و قزاقستان هم صادرات سنگ دارد. هریک از این بازارها ویژگی ها و نیازهای خاص خود را دارند و می توانند فرصت مناسبی برای توسعه تجارت سنگ باشند. باید این بازارها را به دقت بررسی کنیم و ببینیم کدام یک بیشترین همخوانی را با ظرفیت ها و اهداف صادراتی ما دارند.

مدارک و مجوزهای لازم برای صادرات سنگ ایران
در حین انجام فرایند صادرات سنگ ساختمانی به یک سری مدارک و مجوز نیاز داریم که باید از پیش آماده کنیم:
کارت بازرگانی
این مجوز توسط اتاق بازرگانی صادر می شود و به ما اجازۀ انجام فعالیت های تجاری در سطح بین الملل را می دهد.
پروفرما یا قرارداد فروش
این سند جزئیات کالا، قیمت، شرایط تحویل و پرداخت بین صادرکننده و خریدار خارجی را مشخص می کند.
تاییدیۀ سامانه جامع تجارت
باید سفارش خود را در سامانه جامع تجارت ثبت کنیم و از آن ها تأییدیه بگیریم.
گواهی مبدأ
این سند هم توسط اتاق بازرگانی صادر می شود و نشان می دهد کالای صادراتی منشأ ایرانی دارد.
مجوزهای خاص (در صورت نیاز)
برای سنگ های خاصی مثل سنگ های قیمتی، زینتی یا تاریخی باید از سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری یا سایر نهادهای مرتبط مجوز بگیریم.
گواهی کیفیت یا بازرسی
این گواهی معمولاً به درخواست خریدار یا کشور مقصد لازم می شود. برای دریافت آن باید برای بازرسی و کنترل کیفیت به سراغ شرکت های معتبر برویم. در صورت مطابقت کالا با استانداردهای کشور مقصد، این گواهی صادر می شود.
بارنامه
این سند توسط شرکت حمل و نقل صادر می شود و حاوی اطلاعاتی درباره نوع کالا، فرستنده، گیرنده، مسیر حمل و شرایط ارسال است.
فاکتور فروش
فاکتور فروش صورتحساب رسمی فروش کالاست که جزئیاتی مثل قیمت و مشخصات محصول را به صورت دقیق نشان می دهد.
اظهارنامه گمرکی صادرات
اظهارنامه هنگام خروج کالا از کشور در گمرک تنظیم و ثبت می شود و اطلاعاتی مانند نوع کالا، وزن، ارزش، کشور مقصد و سایر اطلاعات مرتبط را در برمی گیرد.
روش های حمل و نقل سنگ به مقصد
برای ارسال سنگ های صادراتی باید روشی را انتخاب کنیم که از نظر هزینه، سرعت و ایمنی، بیشترین صرفه و کارایی را داشته باشد. هریک از روش های حمل و نقل زیر، مزایا و محدودیت های خاص خود را دارند و باید با توجه به نوع سنگ، مقصد و شرایط معامله از بین آن ها دست به انتخاب بزنیم:
حمل و نقل دریایی
حمل و نقل دریایی از رایج ترین و اقتصادی ترین روش های ارسال سنگ های صادراتی محسوب می شود، به خصوص برای محموله های سنگین و حجیم. از طریق دریای عمان، خلیج فارس و دریای خزر به مسیرهای دریایی بین المللی دسترسی داریم و در این زمینه با محدودیتی مواجه نیستیم.
حمل و نقل زمینی
حمل زمینی اغلب برای کشورهای همسایه مثل ترکیه، عراق، ارمنستان، آذربایجان و برخی کشورهای قفقاز و آسیای میانه به کار می رود. سرعت آن نسبت به حمل و نقل دریایی بیشتر است و انعطاف پذیر بالاتری هم دارد؛ می توانیم از خدمات تحویل درب به درب بهره ببریم، ساعت تحویل را دقیق تر تعیین کنیم و درکل کنترل بیشتری بر فرایند حمل و نقل خود داشته باشیم.
حمل و نقل هوایی
حمل هوایی کمتر برای صادرات سنگ مورد استفاده قرار می گیرد؛ چون هزینۀ بالا و در عین حال محدودیت وزنی دارد. بیشتر برای کالاهای سبک یا ارزشمند مثل سنگ های زینتی به سراغ این روش می روند.
حمل و نقل ترکیبی
گاهی هم برای کمترکردن هزینه و بهینه سازی فرایند حمل از ترکیب حمل و نقل زمینی، هوایی و دریایی استفاده می کنند. برای مثال، ممکن است بخشی از مسیر را با کشتی و مابقی آن را با کامیون یا تریلی پیش ببرند.

مراحل اجرایی صادرات سنگ ایران
بعد از شناخت انواع سنگ صادراتی، کشورهای مقصد و روش های حمل و نقل، نوبت به اجرای مراحل عملی صادرات می رسد. درکل برای این کار باید مراحل زیر را طی کنیم:
انتخاب بازار هدف و شناسایی مشتری
همان طور که گفتیم باید در اولین گام، بازار هدف مناسبی را انتخاب کنیم و برای این کار لازم است تحقیق مفصلی انجام دهیم. از طریق نمایشگاه های بین المللی، پلتفرم های B2B یا شرکت های واسطه می توان با مشتریان بالقوه ارتباط گرفت و شرایط بازار را سنجید.
عقد قرارداد و صدور پیش فاکتور (پروفرما)
بعد از توافق با خریدار باید پیش فاکتور صادر شود و با هم یک قرارداد رسمی تنظیم کنیم تا شرایط معامله (شامل قیمت، نحوه پرداخت، شرایط حمل و تعهدات طرفین) به صورت مکتوب و شفاف مشخص باشد.
آماده سازی و بسته بندی محموله
سنگ ها را باید براساس استانداردهای بین المللی و الزامات کشور مقصد بسته بندی کنیم تا در طول مسیر حمل آسیبی نبینند. اینکه بسته بندی با جعبه چوبی، پالت یا نایلون مقاوم باشد، با توجه به نوع سنگ و مقصد مشخص می شود.
ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت
از ثبت سفارش کالا در سامانه جامع تجارت هم صحبت کردیم. در این مرحله است که مجوز خروج کالا از کشور را دریافت می کنیم.
هماهنگی با شرکت حمل و نقل
باید با یک شرکت حمل و نقل معتبر هماهنگ شویم تا با توجه به مقصد و حجم محموله، مناسب ترین شیوه را برای جابه جایی انتخاب کنیم.
تشریفات گمرکی و ترخیص کالا
پس از طی مراحل اداری و پرداخت هزینه های مربوط به گمرک می توانیم کالا را ترخیص و روانه بازار مقصد کنیم.
فرین ساحل اروند؛ همراه صادرات سنگ ایران
بخش بزرگی از چالش های صادرات سنگ ایران با کمک یک شرکت حمل و نقل معتبر و کاربلد حل می شود. این شرکت ها در مراحلی مثل بسته بندی، اخذ مجوزها، انجام تشریفات گمرکی و انتخاب مسیر مناسب حمل همراه ما هستند و فرایند کار را بسیار راحت می سازند.
فرین ساحل اروند تجربۀ گسترده ای در صادرات این محصول دارد و می تواند این مسیر را برای ما ساده تر، سریع تر و مطمئن تر کند. برای شروع کافی است با آن ها تماس بگیریم و از مشاورۀ تخصصی شان بهره ببریم.

